Chủ Nhật, 13 tháng 11, 2016

Viết về nhân vật : Tư Mã Ý, tự Trọng Đạt

Viết về nhân vật : Tư Mã Ý, tự Trọng Đạt

Chắc các fan Tam quốc đã không lạ lẫm gì với nhân vật này rồi nhỉ. Tư Mã Ý thật tế đã nổi tiếng không kém gì Gia Cát Lượng – Khổng Minh nhưng có vẻ như người đời thường gán cho ông 1 vai phản diện, luôn đại diện cho cái ác cái xấu xa trong xã hội, ví như Trọng Đạt là 1 con ma bất tử chẳng hạn. Nhưng thực sự chẳng ai chịu tìm hiểu xem Tư Mã Ý là 1 người như thế nào, ông xuất thân ở đâu, đã từng làm những việc gì, những việc ông làm là đúng hay sai, mà chỉ chủ quan nghe theo sách sử, nghe theo 1 tiểu thuyết có quá nhiều lỗi của La Quán Trung. Vì vậy hôm nay tôi viết bài này để mọi người cùng đọc và suy ngẫm liệu nhân vật này có đáng để mang tiếng nhơ ngàn đời hay không hay là ông phải được chúng ta kính trọng không kém gì Khổng Minh.

Giới thiệu về nhân vật :

Tư Mã Ý là hậu duệ nhà sử học nổi tiếng Tư Mã Thiên, tác giả cuốn Sử Ký nổi danh của Trung Hoa Tư Mã Ý xuất thân từ gia đình có 8 người con trai. Mỗi người đều có một hiệu kết thúc bằng chữ Đạt. Do đó, anh em họ đều được gọi chung là Bát Đạt Tư Mã (司馬八達). Đây là một thuật ngữ để tỏ lòng kính trọng, bởi các nhóm tám nhân vật tài năng khác trong các thời kỳ trước đều đã được gọi theo cách này. [1] Gia đình ông sống tại Lạc Dương khi Đổng Trác chiếm đóng, phá hủy nó, và dời thủ đô tới Trường An. Anh trai Tư Mã Ý, Tư Mã Lãng đã dẫn gia đình về quê cũ ở Ôn huyện (温縣), và sau đó, dự đoán rằng nơi ấy sẽ trở thành chiến trường, tiếp tục chuyển về Lê Dương (黎陽). Năm 194, khi Tào Tháo đánh nhau với Lưu Bị, Tư Mã Ý lại đưa gia đình về Ôn huyện[2].
( Trích Wikipedia ).


Khởi đầu sự nghiệp của Tư Mã Ý dưới

 trướng Tào Tháo.
Theo như Tấn Thư, khi Tào Tháo bắt Thiên Tử lệnh chư hầu thì Tư Mã Ý đã biết rằng triều Hán sắp mất và cự tuyệt mọi lời mời làm quan của Tào Tháo, và viện cớ mình bị bệnh nặng. Có lẽ đây là lý do thường dung nhất của các bậc anh hùng trong thời kỳ này, ta thấy Khổng Minh, Chu Du, Lỗ Túc thậm chí bản thân Tào Tháo cũng dùng cớ này để thoái thác gặp mặt Quan Vũ. Nhưng với sức ép của Tào Tháo, ông cũng phải chấp nhận giữ chức Văn học duyện và tạm tham chính trong các buổi tấu triều lúc ông 30 tuổi.

Sự nghiêp của Tư Mã Ý bắt đầu khởi sắc

 khi về với Tào Phi:
Ngay khi Tào Tháo còn sống, Tư Mã Ý đã nhận thấy Tào Phi là 1 người có tài có dã tâm muốn làm vua nhưng cũng rất giỏi che giấu thực lực cho nên ông đã xin Tào Tháo cho được dạy học cho Phi để tiện việc giúp đỡ Phi lên ngôi Ngụy Vương sau này. Sau đó Tư Mã Ý đã góp phần không nhỏ vào việc giúp Tào Phi gạt Tào Thực và Tào Sảng khỏi vũ đài chính trị để giúp Phi nhận ngôi thế tử vào năm 216, vì lúc này Tào Tháo rất yêu quý Tào Thực do tài làm thi phú của Thực.

Click here to view full size
Sau khi lên ngôi Ngụy Vương, Tào Phi coi Tư Mã Ý như Tiêu Hà của thời Hán, khi đánh Ngô thì ông để Ý giữ Kinh đô chống Thục, rồi thăng cho ông chức Lục Thượng Thư Sự ( Đứng đầu các quan Thượng Thư ).

Tài năng của Tư Mã Ý trong các cuộc chiến

 đấu chống lại những đợt Bắc Phạt của 

Gia Cát Lượng.
Lúc đầu người chỉ huy việc phòng ngự chống lại Gia Cát Lượng là Tào Chân nhưng thực tế khoảng cách tri tuệ giữa 2 người này là rất xa do đó dẫn đến những thất bại của quân Ngụy lúc ban đầu. Đến khi Tào Chân chết năm 231, Tư Mã Ý mới thật sự đối đầu với đệ nhất trí tuệ lúc bấy giờ đó là Gia Cát Lượng.
Như vậy chúng ta có thể thấy khoảng thời gian từ lúc được làm quan đến lúc chính thức nắm giữ binh quyền của Tư Mã Ý là rất xa gần 20 năm, vậy tại sao Tào Tháo đã biết tài năng của Tư Mã Ý là tuyệt đỉnh nhưng phải 20 năm sau Tào Phi mới dám trao binh quyền cho ông. Đó là vì dù rất ngưỡng mộ tài năng của ông nhưng cả Tào Tháo lẫn Tào Phi đều xem ông như "1 con ong trong tay áo" và luôn luôn đề phòng không bao giờ giao binh quyền cho ông chỉ đến khi "nước đến chân" như lúc Gia Cát Lượng đại phá quân Tào Chân thì ông mới được trọng dụng.
Ngay từ lúc đầu cầm quân Trọng Đạt đã chủ trương phòng thủ đợi cho quân Thục khó khăn trong việc tiếp tề lương thực thì mới tìm cơ hội tấn công. Như vậy ta thấy ông là 1 người rất kiên nhẫn, biết nhìn xa trông rộng, vì thực tế chiến lược của Gia Cát Lượng là đánh nhanh thắng nhanh, do đó việc phòng thủ của Tư Mã Ý đã làm cản trở đến các cuộc chinh phạt của Khổng Minh. 
Tất nhiên với 1 vị quân sư tài ba như Gia Cát Lượng sẽ không để Tư Mã Ý cản trở đường tiến quân của mình do đó, Lượng đã bằng mọi phương pháp khiêu khích để dụ bằng được quân Ngụy ra tham chiến, thậm chí ông đã gửi cho Tư Mã Ý 1 bộ quần áo đàn bà với ý rằng Ý như 1 mụ đàn bà không dám tấn công. Nhưng những việc đó không hề làm Tư Mã Ý nao núng, ông vẫn bình thản kiên cố phòng thủ tuyệt không để Khổng Minh khiêu khích. Nhiều người cho rằng việc làm của Tư Mã Ý là hèn nhát, yếu đuối hoặc nghĩ rằng tài ông kém xa Khổng Minh nên không dám ứng chiến nhưng theo tôi ông đã làm rất đúng và tài năng của ông tuyệt không thua kém Khổng Minh. Vì sao ông phải Phòng Thủ đến muối mặt như vậy, đó là vì lý do :

1- Quân Thục là bên chủ động họ đem quân tấn công với 1 sĩ khí rất cao do có Gia Cát Lượng là chủ soái do đó nếu đối đầu trực diện tuyêt không phải là thượng sách. Chắc chắn sẽ có thương vong rất lớn. Còn nếu phòng thủ dựa vào thành trì kiên cố và địa hình hiểm trở của Kỳ Sơn thì khi quân Thục hành quân mệt mỏi, quân lương không kịp cung ứng, lúc đó tự dưng ắt sẽ rút binh.

2- Quân Thục lúc bây giờ là quân chính nghĩa mang danh hiêu phò trợ Hán Thất chinh phạt Bắc Ngụy. Còn nhà Ngụy trong thời điểm này không khác gì cướp ngôi nhà Hán. Tuy tình hình có lắng diệu nhưng trong lòng mỗi người dân vẫn luôn nhớ tới nhà Hán. Vậy nếu Tư Mã Ý chủ động đối đẩu trực diện với Gia Cát Lượng thỉ ông cũng chỉ nắm 5/10 phần thắng mà thôi. Nếu lỡ thất bại tuyệt nhiên lòng dân sẽ nao núng như vậy chẳng khác nào tiếp tay cho Khổng Minh tiến vào đất Ngụy.
Do đó việc Tư Mã Ý kiên quyết phòng thủ không đối đầu trực diện là 1 hành động rất sang suốt, biết nhìn xa trông rộng và rất có lòng nhân với quân lính. Hơn nữa việc các bạn nào nghĩ Ý kém tài so với Lượng thì thật không đúng. Nếu quả thật như vậy việc Lượng 6 lần ra Kỳ Sơn mà vẫn thất thiểu quay về là do ai. Nếu giao trọng trách giữ Kỳ Sơn cho 1 tướng lĩnh khác liệu kết quả sẽ như thế nào, thật không ai dám tưởng tượng.

Những sự thật liên quan đến những lần

 đối đầu giữa Tư Mã Ý và Gia Cát Lượng.

Kế không thành của Gia Cát Lượng là thật hay giả, liệu Tư Mã Ý có phải đã mắc mưu của Gia Cát Lượng mà rút binh hay không ?



Có rất nhiều sách vở lịch sử ghi chép rằng kế không thành của Gia Cát Lượng trong tiểu thuyết của La Quán Trung là không có thật, nhưng tạm thời chúng ta không nói đến việc đó. Ở đây ta thử phân tích sau vào tiểu thuyết của La Quán Trung xem thực tế là như thế nào.
Trong Tam quốc diễn nghĩa có nói việc Tư Mã Ý kéo 15 vạn đại quân tiến vào Tây thành là 1 việc vô cùng bất ngờ xảy đến, thì thật là vô lý hết sức. Trước giờ chúng ta đều thấy Gia Cát Lượng cầm quân luôn ưu tiên thám mã đi đầu, và việc trinh thám đối với ông là 1 điều kiện rất quan trọng trong việc Bắc phạt vậy mà 15 vạn đại quân của Tư Mã Ý đến sát Tây Thành mà ông vẫn không hay biết là chuyện không thể. Nên nhớ trong thời điểm này thám mã là 1 lực lượng rất tinh nhuệ họ chuyên dùng ngựa chiến phi cực nhanh đưa những tin tức quan trọng nhất về doanh trại, đồng thời việc Tư Mã Ý kéo 15 vạn đại quân thì chắc chắn không thể là kỵ binh mà chỉ có thể là bộ binh. Như vậy thử nghĩ xem có vô lý không, đi bộ mà không nhanh bằng đi ngựa à.
Đến khi Tư Mã Ý đứng trước thành thấy Gia Cát Lượng ngồi gẩy đàn mà lo sợ rút lui thì lại càng không thể có chuyện đó. 1 Đại tướng chinh chiến bao nhiu trận dù có sợ Gia Cát Lượng đến mấy dù có *** đến bao nhiu cũng phải nhận thức rằng đó chỉ là 1 cái thành nhỏ xíu chứa được chỉ vài ngàn người liệu có giết được bao nhiêu người, hay thậm chí dù có chất đống thây người của 15 vạn đại quân của Ý cũng là chuyện không thể. Ngoài ra, nếu thật sự Tư Mã Ý lo sợ Gia Cát Lượng gài bẫy vậy tại sao không thử cho 1 đội trinh thám vào thử xem vài trăm tên lính có đáng là bao, hoặc chí ít cũng chia nhỏ 15 vạn đại quân đó ra mà lần lượt tiến vào, thử hỏi dù có hi sinh 15 vạn người nhưng bắt hoặc giết được Gia Cát Lượng vậy không phải là 1 thành công rất lớn sao. Cuối cùng điều quan trong nhất là tại sao khi Tư Mã Ý rút quân mà không gặp bất kỳ trở ngại nào từ phía Gia Cát Lượng mà lại không có nghi ngờ sao. Đã là gài bẫy thì phải biết trước quân địch sẽ kéo đến và giết cho bằng được quân địch cớ sao khi thấy Tư Mã Ý rút quân mà không cho quân đuổi theo hay có bất cứ 1 động tác nào sao. Liệu Trọng Đạt có ngốc đến vậy khống! Câu trả lời là không, và có rất nhiều giả thuyết cho trường hợp này, nhưng theo tôi thực tế là Tư Mã Ý đã cố tình tha mạng cho Gia Cát Lượng. Vì nếu Lượng chết hoặc bị bắt, toàn thể quân Thục sẽ tan rã, từ đó việc tấn công vào Tây Xuyên không còn chút trở ngại gì nữa. Rồi sau đó Ngụy cũng dễ dàng thôn tính Đông Ngô thống nhất Trung Hoa. Vậy lúc bấy giờ, Tào Phi có cần đến Tư Mã Ý hay không và liệu Phi có tha mạng cho Tư Mã Ý và gia quyến ông hay không, vì trước đó Tào Tháo đã từng cảnh báo với Phi rằng : Người này ẩn giấu tham vọng to lớn". Vậy việc đánh vào Tây Thành là có hại mà không hề có lợi, do đó Tư Mã Ý đã chủ động rút quân viện cớ là sợ mắc mưu Gia Cát Lượng là hơp lý nhất. Và Lượng trong lúc cấp bách dù vẫn biết Tư Mã Ý sẽ đến nhưng chỉ biết làm thế để gơi ý cho Tư Mã Ý mà thôi Như vậy thêm 1 lần nữa ta thấy Tư Mã Ý là 1 người nhìn xa trông rộng. Rồi đến như kế không thành lần thứ 2 của Khổng Minh dung đánh đuổi Tư Mã Ý khi ông vừa mất thì cũng không ngoài lý do nêu trên.
Ngoài ra còn 1 sự kiện trong Tam Quốc truyền kỳ mà chúng ta vẫn hay nhắc đến, xem như là 1 tài năng của Khổng Minh đó là việc ông đốt Tư Mã Ý ở Hồ Lô Cốc cũng là 1 việc không có thật, chỉ khi phân tích 1 cách tỉ mỉ ta mới tìm thấy chổ sai đó trong Tam Quốc diễn nghĩa. Hẹn các bạn 1 lần khác tôi sẽ nói đến trận Hồ Lô Cốc.

Các Cống hiến và tội lỗi của Tư Mã Ý :

Cống hiến :
Phải nói ông là 1 trụ cột không thể thiếu của nhà Ngụy lúc mới sáng lập. Ngoài những cống hiến mà Tư Mã Ý đã có trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội chính trị trong triều đình nhà Ngụy, nếu không có ông thì có lẻ Gia Cát Lượng đã nhanh chóng phạt Ngụy ngay từ lần thứ 2 hay thứ 3 đem quân ra Kỳ Sơn rồi.
Ngoài ra ông cũng góp phần không nhỏ vào việc thống nhất Trung Hoa sau này của cháu ông là Tư Mã Viêm.

Sai lầm và tội lỗi của Tư Mã Ý :

Click here to view full size
Sai lầm lớn nhất của ông là trong lần đối đầu đầu tiên giữa ông và Gia Cát Lượng, Tư Mã Ý đã vì tham công mà đưa tướng Trương Cáp vào chỗ mai phục dẫn đến cái chết của vị tướng anh dũng này.
Dù rằng chúng ta vẫn thường nói con người ai mà không mắc lỗi lầm, nhưng có những việc thật sự Tư Mã Ý đã gây nên tiếng nhơ cho mình. Tư Mã Ý nổi danh là 1 người không giữ lời hứa. Trong việc chống Mạnh Đạt khỏi binh tạo phản hay trong cuộc nội chiến chống Tào Sảng và chiến dịch chống Vương Lăng ta có thể thấy điều này. Mặc dù trước đó ông đã hứa sẽ tha mạng cho họ nhưng cuối cùng chẳng một ai sống sót. Đó có thể nói là 1 hành động diệt cỏ tận gốc nhưng thật sự quá tàn nhẫn.

Kết Luận :
Trong suốt gần 100 năm loạn lạc từ lúc Giặc Khăn Vàng đến khi Tư Mã Viêm thống nhất Trung Quốc đã xuất hiện vô số anh hùng về văn lẫn võ, có lẽ người để lại cho tôi nhiều tình cảm và sự kính trọng nhất chính là Tư Mã Ý – Trọng Đạt. Bên cạnh những sai lầm và thói xấu của Tư Mã Ý thì thật sự ông đúng là 1 bậc kỳ tài về chiến lược, quân sự có thể sánh ngang với Khổng Minh. Nhưng đa số các bạn đều đã quá tin vào La Quán Trung mà thần tượng hóa Võ Hầu mà không hề suy xét 1 cách kỹ lưỡng những gì tác giả viết là đúng hay sai. 


(09/10/2012)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét